การอ่านประเมินค่า

 rose

การประเมินค่าเป็นการตัดสินความถูกต้องเที่ยงตรงและคุณค่าของเรื่องที่อ่าน ว่าถูก
ต้องชัดเจนหรือไม่ เชื่อถือได้มากน้อยเพียงใด มีคุณค่าหรือไม่ อย่างไร โดยพิจารณา
เนื้อหา วิธีการนำเสนอ และการใช้ภาษา การประเมินค่า จึงต้องทำอย่างผู้มีสติปัญญา
คือจะต้องมีข้อมูล หลักเกณฑ์ และเหตุผล การประเมินค่าอาจพิจารณา ตามประเภท
ของงานเขียนได้ดังนี้

1. สารคดี จะต้องเสนอความรู้ที่น่าสนใจ ถูกต้อง และน่าเชื่อถือ เสนอความเห็นที่มี
เหตุผล มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ จริงใจ และเป็นกลาง การเสนอเรื่องสนุกสนาน ชวน
ติดตาม ต่อเนื่อง ใช้ภาษาชัดเจน เข้าใจง่าย เหมาะกับผู้อ่าน


2. บันเทิงคดี

2 .1 พิจารณาองค์ประกอบของเรื่อง ดังนี้
– โครงเรื่องต้องแสดงการกระทำ และเหตุการณ์ที่เกี่ยวโยงต่อเนื่องกัน มีลักษณะสมจริง
– เนื้อเรื่องก่อให้เกิดความเพลิดเพลินและสติปัญญาแก่ผู้อ่าน
– แนวคิดของเรื่องชัดเจนและมีคุณค่าแก่ผู้อ่าน
– ตัวละครและฉากมีลักษณะสมจริง และช่วยเสนอแนวคิดของเรื่อง
2.2 การเสนอเรื่องชวนติดตาม เร้าความสนใจของผู้อ่าน
2.3 การใช้ภาษาชัดเจน และเข้าใจง่าย

การประเมินคุณค่าเป็นการอ่านระดับสูงที่ต้องอาศัยความรู้เกี่ยวกับองค์ประกอบของ
งานเขียนทฤษฎีการวิจารณ์และประสบการณ์ของผู้อ่านค่อนข้างมาก จึงจะไม่ให้รายละเอียด
ไว้ในที่นี้ เนื่องจากตำรานี้มุ่งให้ผู้อ่านเข้าใจ การอ่านระดับพื้นฐานเท่านั้น อย่างไรก็ตาม
ผู้ที่สนใจอาจศีกษาเพิ่มเติมได้จากหนังสือเกี่ยวกับทฤษฎี การอ่าน ระดับสูง การประเมิน
คุณค่า และการวิจารณ์

หลักการอ่านประเมินค่า

1. พิจารณาความถูกต้องของภาษาจากเรื่องที่อ่าน ภาษาที่ไม่ถูกต้องจะทำให้เกิด
ความคลาดเคลื่อนไปจากความหมายที่แท้จริง ความถูกต้องของภาษามีหลายลักษณะ
เช่น การใช้คำผิดความหมาย การเรียงคำในประโยคผิด การไม่รู้จักเว้นวรรคตอน
เป็นต้น นับเป็นองค์ประกอบสำคัญต่อการสื่อความหมาย

2. พิจารณาความต่อเนื่องของประโยค ว่าเป็นข้อความที่ไปกันได้ ไม่ขัดแย้งกัน หรือ
ข้อความที่ให้ความก้าวหน้าแก่กัน หากข้อความใดมีเนื้อหาสับสนวุ่นวาย ไม่เข้ากับ
หลักสามข้อนี้ ให้ถือว่าเป็นเรื่องที่ไม่ควรอ่าน

3. พิจารณาความต่อเนื่องของความหมาย ความหมายที่ต่อเนื่องต้องมีแกนหลักใน
การเชื่อมโยงความหมาย เ่ช่น การเขียนชีวประวัติ อาจใช้ช่วงเวลาของชีวิตเป็น
แกนหลัก เป็นต้น

4. เมื่ออ่านแล้วต้องแยกข้อเท็จจริงออกจากความคิดเห็น และความรู้สึก จากเื่รื่องที่อ่าน
ตัวอย่าง (สนิท ตั้งทวี : 2538) เช่น

“ประเทศหนึ่งๆต่างมีระบอบการปกครองแตกต่างกันออกไป ประเทศรัสเซียได้ชื่อว่าเป็น
ประเทศที่ปกครองด้วยระบบสังคมนิยม ไม่มีศาสนา ไม่มีพระมหากษัตริย์ ถ้าข้าพเจ้า
ต้องมีชีวิตอยู่ที่นั่นคงจะอึดอัดใจมิใช่น้อย เพราะข้าพเจ้าถือว่า ทั้งสองสถาบันนี้คือ ศูนย์รวม
จิตใจของทุกคน”

(การพูดตามนัย เนื้อหา : อรวรรณ ปิลันธน์โอวาท)

ข้อเท็จจริง ประเทศหนึ่งๆต่างมีระบอบการปกครองของตนเองไม่เหมือนประเทศอื่น ประเทศรัสเซียมีการปกครองตามระบอบสังคมนิยม ไม่มีศาสนา ไม่มีพระมหากษัตริย์

ความคิดเห็น - เพราะข้าพเจ้าถือว่าทั้งสองสถาบันนี้ คือศูนย์รวมจิตใจของทุกคน

ความรู้สึก - ถ้าข้าพเจ้าต้องมีชีวิตอยู่ที่นั่นคงจะอึดอัดใจมิใช่น้อย

5. พิจารณาดูความสัมพันธ์ของหลักการและตัวอย่าง ว่ามีความจริงเพียงไร สมเหตุผล
หรือไม่ ก่อนที่จะเชื่อในเรื่องที่อานนั้น

6. ประเมินข้อเท็จจริง ความคิดเห็น และความรู้สึก วิเคราะห์ความเป็นไปในความคิด
ของผู้เขียน กับความคิดเห็นส่วนตัวของเรา ผลลัพธ์แห่งการประเมินนั้นจะก่อเป็น
ความคิดสร้างสรรค์ให้กับเราหรือไม่

About these ads